نمایش نکته روز پزشکی
 
شکایات شایع دوران بارداری

توصیه هایی در مورد شکایات شایع دوران بارداری سوزش سر دل : سوزش سر دل به علل هورمونی ، افزایش حجم رحم ، رشد جنین و فشار آن به معده و دستگاه گوارش مادر و در نتیجه ریفلاکس اسید معده به قسمت تحتانی مری ایجاد میشود.

توصیه هایی در مورد شکایات شایع دوران بارداری

سوزش سر دل : سوزش سر دل به علل هورمونی ، افزایش حجم رحم ، رشد جنین و فشار آن به معده و دستگاه گوارش مادر و در نتیجه ریفلاکس اسید معده به قسمت تحتانی مری ایجاد میشود. برای کاهش سوزش سر دل توصیه میشود:

1)      به جای سه وعده غذایی اصلی پرحجم ، 4- 5 وعده غذای سبک میل کنند.

2)      به جای استفاده از مواد غذای سرخ کرده ، از غذاهای آب پز و بخارپز استفاده کنند.

3)      غذا را به خوبی جویده و به آرامی میل کنند.

4)      بعد از صرف غدا کمی پیاده روی کنند.

5)      از غذاهای چرب و ادویه دار ، به خصوص ادویه تند کمتر استفاده کنند . هر چه غذا ادویه کمتر و طعم ملایم تری داشته باشد ترشح اسید معده را کمتر تحریک میکند .

6)      مصرف شکلات ، قهوه ، چای ، نوشابه های گازدار و سایر نوشیدنی های حاوی کافئین را قطع کرده و به جای آن آب بنوشد .

7)      از مصرف سرکه همراه سالاد پرهیز کنند و از غذاهایی که اضافه اسید معده را جذب میکنند مانند شیر ، تخم مرغ یا غذاهای نشاسته ای استفاده کنند.

8)      بعد از مصرف غذا یا آشامیدن ، از دراز کشیدن یا خم شدن به جلو پرهیز کنند.

9)      در هنگام استراحت زیر سر را بالاتر از سطح بدن قرار دهند.

در صورتی که با رعایت همه اصول فوق ، سوزش سر دل همچنان ادامه داشت میتوان از آنتی اسیدها استفاده کرد.

تهوع صبحگاهی :

این حالت در 50 تا 70% موارد دیده میشود . معمولا در ابتدای صبح ایجاد شده و بعد از گذشت چند ساعت برطرف میشود . به خانم های باردار توصیه میشود موارد زیر را رعایت کنند :

1: صبحها قبل از برخواستن از رختخواب یک تکه نان یا بیسکوییت میل کنند .

2: در طول روز به جای 3 وعده غذا 4 –5 وعده غذا در حجم کم میل کنند .

3: در زمان آشپزی ، پنجره آشپزخانه را باز بگذارند تا بوی شدید و تند غذا آزاردهنده نباشد .

6: از مصرف غذاهای چرب ، سرخ کرده و پرادویه یا هر غذایی که معده را تحریک میکند پرهیز کنند .

7: از آنجایی که غذاها و مایعات سرد بیشتر از نوع گرم آنها قابل تحمل میباشد ، ترجیحآ مایعات و غذا ها را سرد میل کنند.

8: به آرامی غذا بخورند و بعد از صرف غذا استراحت کنند.

9: به مدت طولانی گرسنه نمانند.

10: از رایحه های آزاردهنده و بوی تند برخی غذاها اجتناب کنند .

11: هر زمان که احساس خستگی کردند استراحت کنند.

12: باید به اطرافیان خانم باردار خصوصا همسر او توصیه شود حمایت روحی و روانی خود را از خانم باردار ابراز کنند .

در صورتی که رعایت توصیه های فوق منجر به بهبودی بیمار نگردید تجویز قرص ویتامین B6میتواند به درمان کمک کند . استفاده از ویتامین ها توسط مادر قبل از شروع حاملگی نیز میتواند باعث کاهش تهوع و استفراغ حاملگی شود.

ادم بارداری :

در اکثر خانم های باردار ، ورم مختصری در ساق و قوزک پا مشاهده میشود . این حالت در نتیجه فشار رحم و محتویات آن روی وریدهای لگنی و مختل شدن بازگشت وریدی خون از پاها ایجاد میشود.

توصیه های تغذیه ای در این مورد شامل محدود کردن نمک و پرهیز از مصرف غذاهای شور میباشد.برای پیشگیری از بروز ادم باید توصیه کرد از افزودن نمک اضافی به غذاها و یا استفاده از مواد خوراکی نمک دار از جمله چیپس ، آجیل شور ، ماهی شور ، شورها و ترشیجات خودداری شود.

افزودن نمک در حد متعارف به غذاهایی همچون برنج ، در زمان طبخ لازم است و قطع کامل مصرف نمک توصیه نمیشود. مصرف نمک نباید بیش از 5 گرم در روز باشد ( مگر در صورت وجود بیماری های قلبی و فشار خون بالا که محدودیت شدید مصرف نمک در رژیم غذایی توصیه میشود).

درصورتی که ادم جنرالیزه همراه با افزایش فشار خون باشد و بعد از هفته بیستم حاملگی رخ دهد ، باید به وجود پره اکلامپسی شک کرد و اقدامات تشخیصی لازم ( مانند اندازه گیری پروتئین ادرار و ... ) توسط پزشک انجام شود.

به طور کلی در صورت بروز ورم توصیه میشود خانم باردار 4 - 5 بار در روز به پهلو دراز بکشد . دراز کشیدن به پهلو (خصوصا به پهلوی چپ ) در همه خانم های باردار باعث خونرسانی بهتر به اعضای لگنی از جمله رحم ، جنین و پاها میشود . این کار از پیشرفت ادم نیز جلوگیری میکند . توصیه دیگر اینکه بهتر است زن باردار به مدت طولانی از ایستادن و یا نشستن روی صندلی با پاهای آویزان خودداری کند .دراز کشیدن متناوب در طول روز به شکلی که پاها در سطحی بالاتر از بدن قرار گیرد ( مثلا با گذاشتن بالش زیر پاها ) به بازگشت خون وریدی از پاها کمک میکند .

پیکا و ویار حاملگی :

منظور از پیکا ، خوردن مواد غیر غذایی مانند خاک ، یخ ، گچ ، کبریت سوخته ، مو ، سنگ ، ماسه ، زغال چوب و ... میباشد .

بیشترین شیوع پیکا در افرادی است که در نواحی روستایی زندگی میکنند و یا تاریخچه پیکا در کودکی یا در خانواده خود داشته اند .

در برخی افراد پیکا برای کنترل تهوع یا استرس های عصبی ، لذت از جویدن برخی مواد ، یا به علل وراثتی ( تمایل ارثی به مصرف برخی مواد ) و یا تشویق اطرافیان و خانواده خود میباشد .

خطرات احتمالی پیکا شامل مشکلات خونی ( به شکل آنمی ) و گوارشی ( رقابت در هضم و جذب مواد مغذی ) میباشد .باید مشاوره با بیماران مبتلا به پیکا انجام گیرد و نوع ماده مصرف شده و علت مصرف آن تعیین شود و خطرات مصرف آن مطایق با فرهنگ فرد به روشی صحیح به خانم باردار تذکر داده شود .

در مورد پیکا توصیه میشود شمارش کامل خون برای بررسی وجود کم خونی درخواست شود. طبق گزارش پژوهشی در وضعیت ریز مغذی های ایران ( 1380) دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت ، خوردن مواد غیرعادی  در دوران بارداری بیش از همه در استانهای هرمزگان ، بوشهر و شهرستانهای جنوبی خوزستان و کمترین آن در گیلان و مازندران گزارش شده است .

ویار حاملگی حالتی است که در آن ، خانم باردار به مصرف یک ماده غذایی تمایل زیادی پیدا میکند .نمونه هایی از ویار حاملگی شامل تمایل زیاد به مصرف قره قروت ، ترشی ها ، شیرینی ها و ... میباشد .

در مورد ویار ذکر این نکته ضروری است که تا زمانی که مصرف اینگونه غذاها تنوع رژیم غذایی را برهم نزند و تغذیه مادر خوب باشد مشکلی ایجاد نمیکند . اما اگر در مصرف این مواد به گونه ای افراط شود که از خوردن غذاهای اصلی سرباز زند ، ممکن است دچار کمبودهای تغذیه ای شود و در این مورد باید آموزشهای لازم در رابطه با رعایت تنوع و تعادل در مصرف مواد غذایی به خانم باردار داده شود .

یبوست :

در دوران بارداری به علت تاثیر هورمونها ، حرکت طبیعی روده ها کاهش یافته و یبوست ایجاد میشود . برای کمک به تنظیم حرکت روده ها توصیه میکنند :

1: در طول روز مقدار زیاد مایعاتی همچون آب ، آبمیوه و سوپ مصرف کنند .

2: در برنامه غذایی روزانه حتما سالاد و سبزی خوردن گنجانده شود .

3: غذاهای پرفیبر مانند حبوبات و غلات به همراه مایعات فراوان و سبزی های خام ( سبزی خوردن ) و پخته ، میوه های تازه و سالاد مصرف کنند .

4: از نان های سبوس دار مانند سنگک و نان جو استفاده کنند.

5: روزانه آلوی تازه ، برگه و یا آب آلو استفاده کنند .

6: در وعده صبحانه نان و عسل میل کنند .

7: همراه سالاد از روغن زیتون یا سایر روغن های مایع استفاده کنند .

8: روزانه ورزشهای سبکی مانند پیاده روی انجام دهند .

9: حتی الامکان از ملین های دارویی استفاده کنند .

در یبوست شدید که به مجموعه اقدامات فوق پاسخ نمیدهد لازم است ملین های ملایم دارویی مانند هیدروکسید منیزیم تجویز شود .در صورت ابتلا به یبوست ، تجویز روغن کرچک توصیه نمیشود زیرا جذب ویتامین های محلول در چربی را مختل میکند .همچنین تجویز ملین های قوی به روش تنقیه توصیه نمیشود .

افزایش بزاق دهان یا پتیالیزم :

پتیالیزم عبارت است از ترشح بیش از حد بزاق در طی بارداری که ممکن است ناشی از تحریک غدد بزاقی به علت مصرف مواد غذایی نشاسته ای مانند برنج ، نان ، سیب زمینی ، نشاسته و ... باشد . این حالت گذرا میباشد و نیاز به درمان خاصی ندارد .

 

 

منبع : کتاب راهنمای کشوری تغذیه دوران بارداری و شیردهی

تهیه کننده: مرضیه بینش

نظرسنجی
آیا شکل جدید سایت را می پسندید؟

بله
خیر

پروژه های عمرانی  
پروژه های عمرانی

 

دستورالعمها  
اجرای دستورالعمل های تحول در نظام سلامت

 

مصوبات کمیته ها  
مصوبات کمیته ها در یک نگاه
امکانات تفریحی  
امکانات تفریحی و ورزشی
392813 : کل بازدید 459 : بازدید امروز 0.30 : زمان بارگزاری صفحه 1732 : بازدید این صفحه 8 : بازدیدکنندگان آنلاين